Spring naar hoofd-inhoud

Onderzoek naar zwerfafval in de Waddenzee

Zwerfafval in de Waddenzee hoort niet thuis in UNESCO-Werelderfgoed de Waddenzee. Om gerichte maatregelen te treffen, wordt jaarlijks onderzoek gedaan naar het type afval en waar het vandaan komt.

foto: Elisa Bravo Robelledo/ Bureau waardenburg

Rijkswaterstaat laat, samen met mede-initiatiefnemer de Waddenunit (ministerie van LNV), sinds 2018 onderzoek uitvoeren naar zwerfafval in de Waddenzee. Ook Bureau Waardenburg is bij het onderzoek betrokken. Belangrijke vragen zijn: wat is het zwerfafval precies en waar komt het vandaan?

Resultaten 2020

De onderzoekers troffen dit jaar (2020) veel minder zwerfafval aan dan in 2019, het jaar met het container incident van de MSC Zoe. De aangetroffen hoeveelheden in 2020 liggen echter op een hoger niveau dan in 2018.

Drie meetlocaties – Steenplaat, Griend en Zuiderduintjes

Om een goed beeld te krijgen van de herkomst van het aangespoelde zwerfvuil, zijn er drie locaties uitgekozen die niet of nauwelijks gebruikt worden door mensen. Het afval dat lokaal door toeristen achtergelaten wordt, zoals peuken, blikjes en plastic bestek, blijft dan buiten beschouwing. Wadplaten Steenplaat, Griend en de Zuiderduintjes zijn zulke locaties en liggen van west naar oost verspreid over de Waddenzee.

De onderzoekers werken zo veel mogelijk via de OSPAR-methodiek die voor de monitoring van zwerfafval op de Nederlandse kust wordt toegepast. Daardoor zijn de resultaten goed te vergelijken met onderzoeken in andere zeeën. Simpel gezegd wordt er per locatie gewerkt met een onderzoeksvak van een kilometer lengte voor groot afval met daarin een vak van honderd meter voor zichtbaar afval (kleiner dan 50 centimeter). Daarnaast zijn er eisen rondom het getij en de frequentie. Uiteraard houden de onderzoekers rekening met de specifieke natuurwaarden van het gebied, waaronder de rust voor zeehonden en vogels. 

Meeste vervuiling op Griend

Op Griend is over het jaar 2020 de hoogste dichtheid gevonden aan zwerfafval-items. Dit was in 2019 eveneens het geval. Dat geeft aan dat deze vervuiling ook andere oorzaken kent. De meeste aangetroffen items waren plastic, hout en keramische materialen. Opvallend is verder dat op deze plek, net als in 2019, onderzoeksmateriaal is gevonden vanuit de verschillende wetenschappelijke onderzoeken die er lopen rondom dit eiland.

De komende jaren wordt het onderzoek herhaald om na te gaan of er een meerjarige trend te ontdekken valt. De resultaten over het jaar 2020 download je hier: onderzoeksrapport Zwerfafval monitoring Waddenzee in 2020

Rijkswaterstaat

Rijkswaterstaat werkt, samen met andere organisaties, aan een duurzame aanpak van zwerfafval in het Waddengebied. Het gaat dan om zowel preventie, monitoring, handhaving als opruimen. Doel is om het beheer op het gebied van zwerfafval te verbeteren. Ook kijken we naar mogelijkheden voor het inzetten van communicatie en gedragsverandering. Meer weten? Kijk op de website Afval Circulair.