Samenwerking boeren en Staatsbosbheer: begrazing Boschplaat

Op donderdag 10 mei laten de Terschellinger boeren hun jongvee weer los in natuurgebied De Groede. Ca. 150 koeien en 15 paarden kunnen hier tot in de herfst vrij rondlopen.

“Een mooie samenwerking tussen boeren en Staatsbosbeheer”, zo vat Egbert Zorgdrager van de vereniging Agrarisch Belang Terschelling (ABT) de evaluatie van de 3-jarige overeenkomst over begrazing van De Groede op de Boschplaat samen. Met een paar kleine aanpassingen wordt voor de komende jaren een nieuwe overeenkomst gesloten voor het beheer van dit 380 ha. grote natuurgebied van Staatsbosbeheer op Terschelling.

Al meer dan 100 jaar graast er vee van Terschellinger boeren op De Groede. In 2008 is een vernieuwde overeenkomst gesloten tussen ABT en Staatsbosbeheer waarin een andere verdeling van verantwoordelijkheden en taken is afgesproken. ABT garandeerde dat er jaarlijks minimaal 70 tot maximaal 150 runderen en niet meer dan 25 paarden zouden grazen. Hiervoor nam de vereniging de werving, de administratie , het dagelijks toezicht op de dieren en de controle van het raster voor haar rekening. Ook de organisatie van aan- en afvoer van de dieren lag bij ABT. Staatsbosbeheer zorgde voor het onderhoud van het ruim 9 km lange raster rondom het gebied, voor de veekraal en voor kwalitatief goed drinkwater.

In 2010 en 2011 groeide er als gevolg van langdurige droogte in het voorjaar te weinig gras in de polder en dreigde er voor de boeren een tekort aan ruwvoer. In onderling overleg is toen besloten meer koeien op De Groede te laten grazen waardoor de druk op de poldergraslanden afnam.

Tijdens de evaluatie kwamen beide partijen tot de conclusie dat de overeenkomst aan de verwachtingen heeft voldaan. Dit is bijzonder omdat voor beheer van dit uitgestrekte gebied zowel goede terreinkennis als goede kennis van dieren nodig is. De agrariërs hebben de afgelopen jaren veel aandacht besteed aan het verkrijgen van een hoge gezondheidsstatus voor hun dieren. Alle betrokken bedrijven hebben nu dezelfde hoge veterinaire status. Daardoor kunnen dieren van verschillende veehouders zonder gezondheidsrisico’s in hetzelfde gebied grazen.

Vogels
Met enkele kleine aanpassingen is voor de komende jaren een nieuwe overeenkomst opgesteld. In het nieuwe contract wordt opgenomen dat er minder paarden toegelaten worden. Deze dieren veroorzaken veel onrust in het gebied en dat is in de broedtijd ongewenst. Op De Groede broeden o.a. grote aantallen bijzondere vogels als Eidereend en Kleine mantelmeeuw.

Omdat De Groede al meer dan 100 jaar op bijna dezelfde wijze begraasd wordt, is er een interessante en stabiele situatie in de natuur ontstaan. De grazende dieren zorgen voor een korte grasmat.

De vlaktes met kort gras zijn voor duizenden Rot - en Brandganzen een belangrijk voedselgebied. Vooral in het voorjaar profiteren de boeren hier ook van omdat deze ganzen dan niet op hun grasland in de polder komt eten.

Door de begrazing is een goede vergelijking mogelijk van de ontwikkeling van kwelders in onbegraasde en begraasde situaties. Zo blijken bepaalde zeldzame plantensoorten zoals Gesteelde zoutmelde vooral in het begraasde gebied voor te komen en bv. de bekende Lamsoor alleen in de onbegraasde delen van de Boschplaat.