Om met eigen ogen te zien of de Wadden inderdaad een nominatie verdienen bezocht IUCN- evaluator Pedro Rosabal begin september het Nederlandse en Duitse waddengebied. Hij hield 100 gesprekken in elf dagen.
Wie is Pedro Rosabal
Pedro Rosabal (Cuba, 1958) kwam in 1994 bij de IUCN. Hij is fysisch geograaf, met master degrees in meteorologie en klimatologie, 'Remote Sensing Applications to Land-Use Planning' en Milieukunde (Environmental management) met een specialisatie in landschapsecologie. Hij heeft een brede ervaring in het ontwikkelen van beleid voor het gebruik en beheer van beschermde landschappen, zowel op zee als op het land. Speciaal als het gaat om toerisme en ecotoerisme. Hij was betrokken bij menige onderhandeling voor regionale en nationale afspraken hierover in Latijns-Amerika en het Caribische gebied, Noord-Afrika en het Midden-Oosten, het Noorden van Eurazië en de Pacific.
Wat was zijn doel
Rosabal kwam om met eigen ogen en oren vast te stellen of het beheer van de Nederlandse en Duitse Wadden goed genoeg geregeld is om bescherming ook in de toekomst te garanderen. En of er voldoende draagvlak is onder de bevolking in het gebied.
Met wie sprak hij
Rosabals missie was omvangrijk. Elf dagen lang praatte hij met mensen in Duitsland en Nederland, van 's morgens vroeg tot s' avonds laat. Er was voor gezorgd dat hij kwam te spreken met een dwarsdoorsnede van de bevolking in het waddengebied: beheerders, bestuurders, onderzoekers en gebruikers. Rosabal sprak dus zowel met mosselzaadvissers als met de Waddenvereniging, met gedeputeerden en burgemeesters, met medewerkers bij de Brandaris en van It Fryske Gea.
Overleggroepen
Met Henk de Vries, beheerder bij It Fryske Gea, ging hij de kwelders op van Noord-Friesland Buitendijks. De Vries: "Hij was zeer geïnteresseerd, heel nieuwsgierig. Hij vroeg welke rol vrijwilligers bij ons hebben bij het beheer. En hoe dat ligt bij de bevolking. Hij vond het mooi hoe wij dat aanpakken, als kleine niet-overheidsorganisatie. Dat we overleggroepen organiseren waarin dorpsbelangen, Rijkswaterstaat, VVV's, provincie en gemeenten bij elkaar komen. Zodat iedereen op dezelfde avond dezelfde informatie heeft. Dat we een vertrouwenscommissie hebben van boeren uit de streek."
'Courageous experiment'
De Vries: "De schaal van het ontpolderde gebied in Noord-Friesland Buitendijks vond hij indrukwekkend. En interessant hoe we volgend jaar de Bildtpollen willen ontpolderen: "A courageous experiment". Toevallig liep er op dat moment net een schoolexcursie met kinderen door het gebied. We hadden per ongeluk de laadklep van de auto open laten staan. Toen we bij de auto kwamen bleken de schoenen van Pedro achterin de auto vol bloemetjes te zitten...."
Verdubbeling toerisme
Tijdens een diner op Schiermonnikoog sprak Rosabal onder andere met Douwe Hollenga, die als gedeputeerde bij de provincie Groningen de Wadden in zijn portefeuille heeft. Hollenga: "Hij stelde kritische vragen, waardoor er flink werd gediscussieerd. Hij vroeg bijvoorbeeld: "Stel dat er door de werelderfgoedstatus in drie jaar tijd een verdubbeling van het toerisme komt. Wat dan?". Ik gaf twee voorbeelden van hoe we nu al met grote stromen toeristen omgaan. Ten eerste het vaarconvenant, daarin hebben we vastgelegd hoeveel boten er maximaal in alle havens mogen liggen. Ten tweede door het aantal accommodaties op Schier niet uit te breiden. Daardoor ontstaat er meer spreiding in het hele gebied. Rosabal was daar positief over. Zijn conclusie: "Jullie hebben er blijkbaar goed over nagedacht".
Zorgen zijn normaal
Tijdens de avondsessies kwamen ook de zorgen openlijk op tafel die verschillende partijen aanvankelijk hadden over het effect van de werelderfgoedstatus: komt er niet meer regelgeving dan er al is. Kunnen we nog wel bouwen. Kunnen we ons werk als visser nog wel doen. Volgens Bernard Baerends van het ministerie van LNV, die het hele bezoek begeleidde, reageerde Rosabal hier nuchter op: "Oh, die zorgen zijn normaal. Die kom ik in elk land tegen, ik doe dit werk al vijftien jaar." Hij benadrukte dat de werelderfgoedconventie niets oplegt, het blijft altijd een zaak van het land zelf. Er kunnen geen sancties worden opgelegd. Men is al gebonden aan regels. Daar verandert niets aan.
Gevoelig punt
Olie- en gaswinning is volgens Baerends een gevoelig punt. "Vooral de exploratieboringen die gepland zijn in Duitsland. Rosabal vond wel dat we daar transparant mee omgaan.We hadden hem uitgenodigd om het boorplatform Mittelplate in de Duitse Waddenzee te bezoeken, waar hij zelf heeft kunnen discussiëren met de initiatiefnemers van de nieuwe exploraties. Dat heeft hij gewaardeerd."
Grote betrokkenheid
Rosabal toonde zich na afloop onder de indruk van het veldbezoek: "I am impressed". Hij vond de nominatie uitstekend voorbereid. Hij trof overal een grote betrokkenheid aan onder de bevolking. "Iedereen die ik spreek heeft een grote passie voor dit gebied, iedereen wil dat het goed beschermd blijft. Het is zeker niet alleen een campagne van bestuurders."
Alert
Baerends: "Wij waren allemaal ook wel onder de indruk van Rosabal. Er wordt veel gewicht toegekend aan zijn advies, dat levert druk op. Hij sprak voortdurend met mensen met allerlei verschillende achtergronden en belangen. Daardoor moest hij constant schakelen. Maar ondanks het zware programma bleef hij tot het einde toe alert en vragen stellen. Petje af!"
volg ons op Twitter